Je hoeft niet te tellen hoeveel AI een leerling gebruikt. Kijk naar welk werk er in de taak verschuift.
Wie doet welk werk?
EAI-term: Task Density Map
Niet hoeveel AI er wordt gebruikt is de kern. Kijk per stap wie het werk uitvoert en of AI juist de leerstap overneemt die de leerling zelf moet zetten.
Welke werkstappen doet de leerling zelf, welke doet AI, en waar zit de leerstap die voor het leerdoel telt?
ontleed→wijs toe→vergelijk
kies→formuleer→controleer
structureer→genereer→controleer
- Knip de taak op in losse werkstappen.
- Zet achter elke werkstap: leerling, AI of samen.
- Markeer welke werkstap voor het leren het zwaarst weegt.
- Laat zien welke keuzes je zelf maakt.
- Controleer welke stappen je aan AI hebt uitbesteed.
- Voer alleen de werkstappen uit die bewust aan AI zijn toegewezen.
Gebruik hoeveelheid tekst of tijd met AI niet als maat voor overname.
Neem één concrete opdracht.
Schrijf niet “AI bij Nederlands” op. Kies één taak waarin een leerling iets moet leren of laten zien.
Maak een kaart van de werkstappen
- Knip de fase op in concrete werkstappen.
- Noteer per stap: leerling, AI, samen of nog onbekend.
- Beschrijf wanneer AI in beeld komt: vóór, tijdens of na de centrale leerstap.
- Noteer welke opties, criteria of routes AI al heeft geselecteerd voordat de mens reageert.
- Bekijk daarna welke werkstappen verdwijnen, naar AI verschuiven of een andere betekenis krijgen.
Gebruik werkwoorden die passen bij de concrete taak. Structureren, formuleren, controleren, kiezen, herzien en verantwoorden zijn voorbeelden, geen vaste checklist.
Zoek de leerstap die ertoe doet.
Welke van deze werkstappen moet de leerling in deze fase zelf zetten om tot leren te komen? Dat is de leerstap. Die is belangrijker dan een totaalpercentage.
De beslisvraag
Als AI deze leerstap uitvoert, wat kan ik daarna nog betrouwbaar zeggen over het leren van de leerling?
Zo kan dit er in de klas uitzien.
Een leerling maakt een profielwerkstuk. De scan laat per stap zien wie zoekt, selecteert, ordent, formuleert en controleert: leerling, AI of beiden. Zo wordt zichtbaar dat AI ongemerkt al drie inhoudelijke keuzes overneemt.
Eerst het leren en de taak begrijpen
Onderzoek naar AI in onderwijs laat geen simpel effect van 'wel of geen AI' zien. Het maakt uit welke rol AI krijgt, welke taak wordt uitgevoerd en welk menselijk werk overblijft. Daarom begint EAI met de concrete situatie en niet met een toolcategorie.
Onderbouwing op de site: EAI evidence claims CLM-001, CLM-005 en CLM-015
EAI Standard / technische laag
Relatie tot de Standard: Werkvorm uit de EAI-praktijklaag met inhoudelijke aansluiting op Standard-termen of -patronen.
De termen hieronder helpen om dezelfde handeling precies terug te vinden. Dit is geen kwaliteitsrangorde en maakt de werkvorm niet automatisch wetenschappelijk gevalideerd.
AIS-018evaluate_ai_impact_on_taskAIS-020configure_support_density
Bron van deze werkvorm: EAI · Nieuwe uitgave 2026